Arku-tiroaren historia Bizkaian
Arku-tiroa gizateriaren jarduera zaharrenetako bat da. Kirol moderno gisa, ordea, nahiko berria eta oraindik gutxi ezaguna da, nahiz eta azken hamarkadetan gero eta interes handiagoa piztu duen Bizkaian. Orri honek, iturri publikoetatik, kluben webguneetatik eta sare sozialetatik eta prentsatik abiatuta, Lurralde Historikoan izan duen historiaren ibilbide labur bat jasotzen du.
Federazioa
Bizkaiko Arku Tiro Federazioa (FBTA-BATF) 1986an sortu zen. Ia berrogei urteko ibilbidea betetzear, lurraldeko klubak biltzen ditu, lehiaketen egutegi ofiziala antolatzen du eta kirol hau ordezkatzen du Bizkaiko Kirol Federazioen Elkartearen (ASFEDEBI) barruan. Azken urteotako mugarrien artean nabarmentzekoak dira Aretoko Arku-tiroaren Bizkaiko Gala —2024an lehen aldiz ospatua— eta partaidetzaren bultzada, Bizkaiko Txapelketan ehun tiratzaile baino gehiago bildu baititu.
Bizkaiko klubak
Bizkaiko arku-tiroaren ehuna bere klubek osatzen dute, lurralde osoan zehar banatuta. Hona hemen haien erreseinak, kluben webguneetatik, sare sozialetatik eta prentsatik jasoak; zerrendak Federazioaren kluben direktorioari jarraitzen dio.
A.D. Abanto Gezaleriak (Abanto-Zierbena)
Klub zaharrenetako bat. 1985ean Gorostizan (Barakaldo) sortua, 1990ean bere egoitza Gallartara eraman zuen eta 2002an Putxetako «El Calero» zelaira. Ibilbide deportibo luzekoa, Abanto Trofeoa antolatzen du, 1991tik nazioarteko izaerarekin jokatzen den Gallarta Trofeoaren oinordekoa.
Santurtziko Arku Tiro Kluba
Siete Campas Arku-tiro Kluba izenarekin sortu zen 1985eko otsailaren 25ean, Zorrotzan. 1995ean bere jarduera Santurtzira eraman zuen eta 1997ko ekainaren 5ean gaur egungo izena hartu zuen. Gaur egun Santurtzi Trofeo beteranoa antolatzen du.
D’ARCO Arku Tiro Kluba (Sopela)
1993ko otsailaren 9an sortua. Getxo Arkuarekin batera garatzen du bere jarduera, webgune bakarrean, eta modalitate desberdinetan garatzen du bere jarduera.
CD Arco Getxo – Getxo Arkua (Getxo)
Getxo inguruko kluba, ibilbide luzekoa, autonomia, estatu eta nazioarteko lehiaketetan parte hartzen duena.
Zugaztieta Arku Tiro Kluba (Barakaldo)
Barakaldo Trofeoa antolatzen du —zaleen artean «Igelaren Trofeoa» ezaguna—, euskal egutegiko hitzordu beteranoenetako bat: bosgarren edizioa 1991n jokatu zen jada, eta horrek haren jatorria laurogeiko hamarkadan kokatzen du.
Arqueros Ferroviarios Kluba (Bilbo)
Ezkerraldeko klub historikoa, Bilbao Kirolak sarearekin lotua, Bilbon arku-tiroaren praktika bizirik mantentzen duena.
A.D. Arkulariak (Durango)
1998an irabazi asmorik gabeko elkarte gisa eratua (Eusko Jaurlaritzaren AS/07664/1998 erregistroa), Arkulariak 25 urte baino gehiago daramatza arku-tiroa sustatzen, eta Bizkaiko eta inguruko hainbat klub biltzen ditu, Durangon eta Galdakaon (KASY arkulariak, IES Bengoetxe BHIn entrenatzen dutenak) besteak beste. Eskola formatuko metodologia propioarekin lan egiten du, kirol prestakuntzara eta euskal ligan parte hartzera bideratua.
Betiondo Arku Tiro Kluba (Ermua)
Ermuko kluba, zeinen arkulariak behin eta berriz Bizkaiko eta Euskadiko txapeldun izan diren errekurbo tradizional modalitatean.
Gezi-Bide Kluba (Zamudio)
Ibilbideko tiroari oso lotua, Gezi-Bide baso eta 3D tirada antolatzen du, dozena bat edizio baino gehiagorekin.
Zaldibar Arku Taldea (Zaldibar)
1998an sortua, arku-tiroa herrira ekarri zuen. Estatu mailan nabarmendutako arkulariak ditu, Espainiako txapelketako tituluekin beteranoen mailan.
A.D. Arkuzko Tiroaren Bermeoko Elkartea (Bermeo)
Bere jarduera Bermeoko Arene kiroldegian garatzen du eta ohikoa da Federazioarekin lankidetzan lehiaketak antolatzea.
All Iron Archery C.D. – AIA (Sopuerta)
Enkarterriko kluba. Sopuertak egutegiko proba garrantzitsuak hartu ditu, hala nola Euskadiko 3D Txapelketa.
Portugalete Arkunautak Arku-Tiro Kluba (Portugalete)
2016ko urrian sortua, Bizkaiko arkulari guztiei lekua emateko. Hasieratik gazteen aldeko apustua egin du eta Arkunautak Eskola mantentzen du sorreratik, arku hutsaren modalitateari arreta berezia eskainiz.
Beste klub batzuk
Bizkaiko mapa osatzen dute Hierro Arku Tiro Kluba (Bilbo) eta Arrigorriaga Gezigorri Arku Taldea (Arrigorriaga) klubek, kirol hau zabaltzen ere laguntzen dutenak.
Historia duten lehiaketak
Bizkaiak tradizio luzeko probak ditu. Gallarta Trofeoa, 1991tik nazioarteko izaerarekin ospatua, Abanto Trofeoa izena hartu zuen 2002an. Horri beste hitzordu batzuk gehitzen zaizkio, hala nola Barakaldo Trofeoa («Igelarena»), Santurtzi Trofeoa eta Putxeta Trofeoa – Juan Ángel Pereda Silvente Memoriala, Bizkaiko Txapelketaz eta bizkaiko eta euskal ligez gain, bai aretoan bai aire zabalean eta 3D-n.
Eskola-kiroleko arku-tiroa
2002tik, Bizkaiko Federazioak arku-tiroa eskola-kirolean sartu zuen, diziplina hau gazteenei hurbilduz kluben eta ikastetxeen bidez. Gaur egun, eskola-kirola kirol hau Bizkaian zabaltzeko eta erakartzeko bide nagusietako bat da oraindik, Bizkaiko Foru Aldundiaren Eskola Kirola programaren bidez (DxE/EK); horretarako, Federazioak zortzi topaketara arteko liga antolatzen du datorren denboraldian. Horrez gain, Arkunautak-ek bere Gabonetako Tirada tradizionala antolatzen du abenduan 2017tik, eta klub askok hasierako ikastaroak eta arku-tiroko eskolak eskaintzen dituzte.
Federazioaren albisteak
- Ohiko Batzar Nagusirako Deialdia – 2026ko irailaren 15a
- Oharra: Idazkaritza itxita egongo da abuztuaren 27tik irailaren 15era
- EATFren Teknifikazioko 1. Jardunaldia – 2026-2027 Denboraldia
- FBTA Lizentzien komunikatua 2026-2027
- Federazioaren webgunea berritzen ari gara
- IANSEO oinarrizko ikastaroa — Lehiaketen eta emaitzen kudeaketa
Erreseina hau Federazioaren eta bere kluben informazio publikotik abiatuta egin da. Zure klubak Bizkaiko arku-tiroaren historia osatzen laguntzeko daturik, egunik edo argazkirik badu, FBTA-BATFeko Idazkaritzara idatz dezakezu.